Od kiedy WOS w szkole? Program nauczania i wymagania

Edukacja obywatelska zastąpi wiedzę o społeczeństwie (WOS) w szkole podstawowej, ale nie nastąpi to jednocześnie we wszystkich klasach. Przepisy zaczną obowiązywać 1 września 2026 r., natomiast pierwszy rocznik zrealizuje nowy przedmiot dopiero w klasie VI, w roku szkolnym 2028/2029. WOS w typowej szkole podstawowej pozostanie w klasie VIII do roku 2029/2030.
Od kiedy edukacja obywatelska zastąpi WOS?
Reforma jest wdrażana rocznikowo. Oznacza to, że nowe zasady przechodzą przez kolejne klasy razem z uczniami, którzy rozpoczęli naukę według nowego planu. Data 1 września 2026 r. oznacza początek reformy, a nie automatyczne usunięcie WOS-u ze wszystkich klas.
W roku szkolnym 2026/2027 nowa podstawa programowa i ramowy plan nauczania obejmą klasy I i IV. Edukacja obywatelska nie pojawi się wtedy jeszcze na planie lekcji. Zgodnie z nowym planem będzie prowadzona w klasach VI i VII, po jednej godzinie tygodniowo w każdej z nich. Dotychczasowy WOS jest natomiast realizowany w klasie VIII w wymiarze dwóch godzin tygodniowo.
Harmonogram zmian w szkole podstawowej
Poniższa tabela pokazuje sytuację w typowej, ośmioklasowej szkole podstawowej dla dzieci i młodzieży:
| Rok szkolny | Klasy z edukacją obywatelską | WOS w klasie VIII |
|---|---|---|
| 2026/2027 | Brak | Tak |
| 2027/2028 | Brak | Tak |
| 2028/2029 | Klasa VI | Tak |
| 2029/2030 | Klasy VI i VII | Tak, ostatni rok |
| 2030/2031 i później | Klasy VI i VII | Nie |
Pierwszy rocznik objęty nowym planem zaczyna klasę IV w roku szkolnym 2026/2027. Dwa lata później, w roku 2028/2029, uczniowie ci trafiają do klasy VI i po raz pierwszy mają edukację obywatelską. W kolejnym roku przedmiot jest już prowadzony w klasach VI i VII.
W latach przejściowych w jednej szkole mogą więc działać równolegle dwa plany nauczania. W roku 2028/2029 edukacja obywatelska jest w klasie VI, a uczniowie klasy VIII nadal mają WOS. W roku 2029/2030 nowy przedmiot obejmuje klasy VI i VII, podczas gdy klasa VIII realizuje jeszcze dotychczasowy plan.
Co zmienia się w programie nauczania?
Edukacja obywatelska nie jest wyłącznie zmianą nazwy WOS-u. Przedmiot zostaje przesunięty z klasy VIII do klas VI i VII, a jego łączny wymiar nadal wynosi dwie godziny tygodniowo. Zmienia się więc rozłożenie zajęć w cyklu kształcenia.
Program obejmuje między innymi funkcjonowanie państwa i jego instytucji, prawa i obowiązki obywateli, demokrację, społeczeństwo obywatelskie oraz udział w życiu lokalnej społeczności. W wymaganiach uwzględniono także krytyczną analizę informacji, w tym przekazów medialnych, formułowanie opinii na podstawie wiarygodnych źródeł i prowadzenie dyskusji z poszanowaniem innych osób.
Uwaga na błędną interpretację daty
Nie jest prawdą, że 1 września 2026 r. WOS automatycznie znika z klasy VIII. To data rozpoczęcia wdrażania nowych przepisów, a nie zakończenia starego planu nauczania w całej szkole.
WOS pozostaje w klasie VIII także w latach szkolnych 2026/2027, 2027/2028, 2028/2029 oraz 2029/2030. Znika dopiero wtedy, gdy ostatni rocznik realizujący dotychczasowy plan kończy szkołę. Żaden rocznik nie zostaje przy tym pozbawiony kształcenia obywatelskiego ani nie realizuje obu przedmiotów jednocześnie.
Czy harmonogram jest taki sam w każdej szkole?
Opisany plan dotyczy typowej szkoły podstawowej dla dzieci i młodzieży. Przepisy przewidują odmienne rozwiązania dla niektórych placówek:
- Szkoły specjalne dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym – nowy plan może obowiązywać od razu we wszystkich klasach, a edukacja obywatelska nie jest w nim przewidziana.
- Oddziały przysposabiające do pracy – edukacja obywatelska jest wdrażana według odrębnego harmonogramu, w klasach VII i VIII.
- Szkoły podstawowe dla dorosłych – nowe plany zaczynają obowiązywać od roku szkolnego 2029/2030, a WOS może pozostać w dotychczasowym planie do roku 2030/2031.
- Inne typy szkół i oddziałów – mogą podlegać osobnym przepisom przejściowym, dlatego nie należy automatycznie przenosić harmonogramu szkoły ogólnodostępnej na każdą placówkę.
Podstawę programową nowego przedmiotu określa rozporządzenie Ministra Edukacji z 11 marca 2026 r. (Dz.U. poz. 378), a terminy przejścia między planami wynikają z rozporządzenia z 12 marca 2026 r. (Dz.U. poz. 380).
W typowej szkole podstawowej 2029/2030 jest ostatnim rokiem szkolnym z WOS-em w klasie VIII. Od roku 2030/2031 uczniowie klas VI i VII będą realizować edukację obywatelską, a stary WOS nie będzie już ujęty w planie nauczania.
Czytaj dalej w tym dziale
AI: grafika wygenerowana przez AI
AI: grafika wygenerowana przez AI
AI: grafika wygenerowana przez AI
AI: grafika wygenerowana przez AI