Dom i szkoła

Co robić, gdy nie zgadzam się z nauczycielem?

Napisał(a) 4 min czytania
Stara księga, okulary i pióro na biurku w bibliotece, symbolizujące namysł i przygotowanie do merytorycznej dyskusji.
Grafika wygenerowana przez AI

Nauczyciel mianowany nie musi zgadzać się na jednostronne przeniesienie na inne stanowisko, jeżeli zmiana oznacza inne pensum i inny rodzaj obowiązków. W takim przypadku potrzebna jest jego wyraźna zgoda. Najbezpieczniej nie podpisywać dokumentu pod presją i niezwłocznie złożyć pisemne stanowisko.

Czy dyrektor może przenieść nauczyciela mianowanego bez zgody?

Co do zasady nie, jeżeli proponowana zmiana prowadzi do objęcia innego stanowiska. Zgodnie z art. 18 ust. 1 Karty Nauczyciela nauczyciel zatrudniony na podstawie mianowania może zostać przeniesiony na własną prośbę albo z urzędu, ale przeniesienie z urzędu wymaga jego zgody. Dotyczy to także zmiany stanowiska w tej samej szkole.

O zmianie stanowiska można mówić między innymi wtedy, gdy zmienia się pensum oraz rodzaj wykonywanych obowiązków. Przykładowo edukacja wczesnoszkolna jest zasadniczo związana z pensum 18-godzinnym, natomiast praca w oddziale przedszkolnym może wiązać się z pensum 25-godzinnym. Nie jest to zwykła korekta planu lekcji, lecz zmiana warunków wykonywania pracy.

W wyroku z 16 lipca 2013 r., sygn. II PK 334/12, Sąd Najwyższy wskazał, że pojęcie stanowiska pracy nauczyciela należy oceniać z uwzględnieniem przepisów o tygodniowym wymiarze zajęć. Zakończenie pracy z klasą trzecią nie oznacza więc automatycznego powrotu na wcześniejsze stanowisko, chyba że czasowy charakter przeniesienia wynikał wprost z dokumentów.

Arkusz organizacyjny nie zastępuje zgody nauczyciela

Arkusz organizacyjny jest dokumentem planistycznym. Służy do zaplanowania liczby oddziałów, godzin i przydziału zadań, ale nie jest aneksem do aktu mianowania ani samodzielną podstawą do zmiany stanowiska pracy.

Wpisanie nauczyciela do oddziału przedszkolnego w arkuszu nie zastępuje zgody wymaganej przy przeniesieniu na stanowisko związane z innym pensum. Dyrektor może organizować pracę szkoły, lecz musi robić to w granicach Karty Nauczyciela i prawa pracy.

Inaczej należy ocenić przydzielenie innych godzin w ramach tego samego stanowiska i tego samego pensum. Dyrektor nie musi uzyskiwać zgody na każdą zmianę planu zajęć. Zgoda jest istotna wtedy, gdy zmienia się kategoria stanowiska, wymiar zajęć albo charakter obowiązków.

Co zrobić, gdy dyrektor narzuca zmianę?

Spór najlepiej prowadzić spokojnie i w formie, która pozostawia dowód. Kolejność działań może wyglądać następująco:

  1. Nie podpisuj zgody bez analizy dokumentu – sam tytuł pisma, na przykład „informacja o przydziale czynności”, nie przesądza o jego skutkach.
  2. Poproś o wskazanie podstawy prawnej – zażądaj informacji, czy dyrektor traktuje zmianę jako przeniesienie w rozumieniu art. 18 Karty Nauczyciela, zmianę organizacyjną czy inną czynność pracodawcy.
  3. Złóż pisemne oświadczenie – wskaż, że nie wyrażasz zgody na przeniesienie na inne stanowisko, jeżeli wiąże się ono ze zmianą pensum i rodzaju obowiązków.
  4. Zachowaj dowody – przechowaj kopię pisma, potwierdzenie jego złożenia, korespondencję oraz dokumenty dotyczące przydziału godzin.
  5. Skonsultuj dalsze kroki – przy formalnym poleceniu, wypowiedzeniu albo sporze o ograniczenie zatrudnienia zwróć się do związku zawodowego, prawnika lub organu prowadzącego.

W piśmie można użyć następującej argumentacji: „Nie wyrażam zgody na przeniesienie na stanowisko nauczyciela oddziału przedszkolnego, ponieważ proponowana zmiana wiąże się ze zmianą stanowiska, tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć oraz rodzaju obowiązków. Proszę o wskazanie podstawy prawnej proponowanej zmiany i przydzielenie obowiązków zgodnych z aktualnym stanowiskiem pracy”. Treść trzeba dostosować do dokumentów i rzeczywistego przebiegu sprawy.

Przed podpisaniem czegokolwiek sprawdź następujące elementy:

  • Czy dokument wskazuje, że zmiana ma charakter czasowy?
  • Czy podano podstawę prawną i uzasadnienie decyzji?
  • Czy nowe obowiązki wiążą się z innym pensum?
  • Czy podpis oznacza jedynie potwierdzenie odbioru, czy także zgodę na zmianę warunków zatrudnienia?
  • Czy masz kopię dokumentu i potwierdzenie złożenia własnego stanowiska?

Kiedy sytuacja wygląda inaczej?

Brak zgody na przeniesienie trzeba odróżnić od rzeczywistego braku godzin. Jeżeli w szkole zmniejszyła się liczba oddziałów, zmienił się plan nauczania albo nie ma możliwości dalszego zatrudniania nauczyciela w dotychczasowym wymiarze, dyrektor może korzystać z odrębnych procedur przewidzianych w Karcie Nauczyciela.

Nie jest to wtedy zwykła zamiana stanowisk między nauczycielami. Trzeba przeanalizować stan organizacyjny szkoły, arkusz, liczbę dostępnych godzin oraz treść otrzymanego pisma. Sama odmowa zgody na przeniesienie, gdy zgoda jest wymagana, nie powinna być traktowana jako naruszenie obowiązków służbowych. Nie gwarantuje jednak prawa do konkretnej klasy lub oddziału, ponieważ przydział zajęć w ramach stanowiska należy do kompetencji dyrektora.

Jeżeli w edukacji wczesnoszkolnej nadal istnieją godziny, a zmiana ma służyć wyłącznie zwolnieniu miejsca innej osobie, jednostronne przeniesienie do oddziału przedszkolnego może być prawnie kwestionowane.

W razie otrzymania wypowiedzenia, formalnego polecenia albo dokumentu dotyczącego ograniczenia zatrudnienia nie poprzestawaj na ustnej odmowie. Złóż pisemne stanowisko i niezwłocznie skonsultuj sprawę na podstawie pełnej dokumentacji.

Najważniejsze jest rozróżnienie między zmianą godzin w ramach tego samego stanowiska a przeniesieniem na stanowisko z innym pensum. W drugim przypadku nauczyciel mianowany powinien wyrazić zgodę, a arkusz organizacyjny nie może tej zgody zastąpić.


Artykuł przedstawia informacje ogólne i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej. Ostateczna ocena zależy od treści aktu mianowania, dokumentów kadrowych, arkusza organizacyjnego oraz przyczyn proponowanej zmiany.

Czytaj dalej w tym dziale